Milovan Đilas i evropski socijalisti 1950-1958

Milovan Đilas, jedan od članova Politbiroa CK KPJ, posebno odgovornih za odnose sa evropskim socijalistima, napustio je komunističke ideje i pozvao na stvaranje opozicione, socijaldemokratske partije u Jugoslaviji. Uz procesuiranje Đilasa, jugoslovenska vlada je kritikovala i socijaldemokratiju kao ideju. Stoga su evropske stranke, članice Socijalističke internacionale, intervenisale u ime Đilasa i indirektno branile socijaldemokratiju. Naročito su se istakli britanski laburisti koji su direktno bili su uključeni u slučaj i najaktivniji u odbrani Đilasa. Ostale stranke su ih sledile, pomno prateći suđenje. Konačno, 1958. godine, nakon

suđenja za njegovu knjigu „Nova klasa“, sve evropske socijalističke partije ujedinile su se u kritici prema Jugoslaviji i postupanju sa disidentom Đilasom. Međutim, uzroci su bili složeniji. U tim je godinama Jugoslavija gradila svoj novi položaj u hladnom ratu, kasnije poznat kao Pokret nesvrstanih, distancirajuc´i se od zapadne Evrope gde je slučaj Đilas i reakcije evropskih socijalista bio su samo odraz tog procesa.