Omer-paša Latas

Roman Omer-paša Latas umnogome je važan za sagledavanje celokupne Andrićeve poetike. U njegovom središtu nalazi se lik Omer-paše Latasa – ličkog Srbina Miće Latasa iz Janje Gore, zapamćenog u istoriji kao oholog strahovladaoca, čije je delanje uticalo ne samo na društvene i istorijske prilike u Bosni već i na sudbine svih drugih likova u romanu, pa će čitalac steći utisak da je sve što živi određeno pašinim postojanjem.

Simptomatično je to što su priče svih junaka zasnovane na istoj okosnici – gubitku identiteta. Ova tema zaokuplja čoveka otkad je veka i sveta, ali Ivo Andrić je na stranicama ovog romana uspeo da prikaže svu tragiku urušavanja onih koji su izgubili vlastitu suštinu.

„Bez obzira na to što je utemeljen na istorijskim činjenicama, Omer-paša Latas je od svih Andrićevih romana najmanje istorijski. U njemu se u najvećoj meri oseća stvaralačko preoblikovanje istorijske građe, umetničko izneveravanje povesne istine, demistifikacija i deformacija istorijske stvarnosti. Ali i kao takav, iako nedovršen u celini, ali definisan u fragmentima, daje jednu moguću umetnički projektovanu sliku Bosne iz sredine XIX veka, koja postoji kao živa drama borbe između Istoka i Zapada.“ – Žaneta Đukić Perišić