Spisi tajnog Vatikanskog arhiva XVI-XVIII veka

Vatikanski arhiv čuva dragocene podatke o odnosima između Balkana i Papske stolice – izbor tekstova iz arhivske građe Marka Jačova
Odabrala i prevela sa latinskog i italijanskog dr Snežana Vukadinović

Ova knjiga predstavlja važan doprinos istraživanju istorije Srba u Dalmaciji.

Kada je dr Marko Jačov 1983. godine objavio knjigu Spisi tajnog Vatikanskog arhiva XVI‒XVIII veka u predgovoru je obavestio čitaoce ko je, kada i s kakvim zadacima osnovao Tajni vatikanski arhiv, kako se on tokom vremena razvijao i koju vrstu građe poseduje. Naglasio je da značajne dokumente bogatog i raznovrsnog sadržaja u tom arhivu čine izveštaji, tzv. relacije, koje su nadbiskupi i biskupi, ali i nunciji u Austriji i Veneciji, prefekti misija, misionari, kanonici, apostolski vikari i prokuratori dostavljali Kongregaciji s različitih područja u kojima su stolovali.

Izveštaji sadrže podatke koji se tiču rimokatoličkog življa i sveštenstva, njihovih crkava i manastira, uspeha i teškoća s kojima su se suočavali biskupi. Pored ovih podataka izveštaji sadrže raznovrsne činjenice o stanovništvu koje nije ispovedalo rimokatoličku veru. Najviše je dokumenata o Morlacima, tj. o Srbima pravoslavne vere. Tu su opisi njihovih običaja, načina života, nivoa kulture, stepena verovanja, njihovih bogomolja i sveštenstva. Česti su opisi mesta i predela oblasti sa istorijskim podacima iz kojih potiču izveštaji.